Tuinberegening afstemmen op leidingwerk en waterafgifte

Bij tuinberegening begint een correcte keuze met de opbouw van het systeem: het leidingtraject, de gewenste waterafgifte en de aansluitingen tussen beide. Druppelbevloeiing vraagt om andere componenten dan een opbouw met sproeierbasissen. Wie beide toepassingen combineert, beoordeelt elk deel apart op drukklasse, afmeting en verbindingstype. Zo blijven drukbuizen, koppelingen, afsluitingen en de gekozen afgiftecomponenten op elkaar afgestemd.

Voor de hoofd- en verdeelleidingen zijn drukbuizen in PVC-U, PE100 en PE40 relevante opties. PVC-U-drukbuis komt voor met een lijmmof x glad uitvoering en drukklassen van 10 of 16 bar. PE100-drukbuis is onder meer uitgevoerd als gladde buis met SDR11 en 16 bar, of SDR17 en 10 bar. PE40-drukbuis is eveneens glad verkrijgbaar, met onder meer 5 bar. Vergelijk naast materiaal en drukklasse ook diameter, wanddikte en de gewenste lengte van het leidingtraject.

Druppelbevloeiing kiezen op werkdruk, afgifte en emitterafstand

Voor een irrigatiesysteem tuin met druppelslang zijn de werkdruk, de waterafgifte per uur en de afstand tussen de emitters bepalend. PE-druppelbevloeiingsslangen zijn onder meer uitgevoerd met 3, 3,8, 4 en 4,1 bar. Ook de vermelde afgiftes, zoals 1,4, 1,6, 2,2 of 2,3 liter per uur, en emitterafstanden van 30 of 33 cm verschillen per uitvoering. Die waarden moeten aansluiten bij het gekozen ontwerp en de overige onderdelen van de beregeningsinstallatie tuin.

Een Non PC-druppelbevloeiingsslang vraagt om een andere vergelijking dan een PC inline-uitvoering. Binnen PC inline komen ook XF-D en XFS Sub Surface voor. Daarnaast zijn GardenDrip en TurfDrip Sub Surface als specifieke uitvoeringen beschikbaar. Vergelijk daarom niet alleen de naam van de slang, maar ook de PE-afmeting, wanddikte, werkdruk, afgifte en emitterafstand. Voor deze toepassing zijn druppelbevloeiing en micro-beregening een logisch uitgangspunt.

16 mm-aansluitingen voor druppelslang

Bij een druppelslang van 16 mm moeten koppelingen en afsluitingen dezelfde maat en het juiste verbindingstype hebben. Een PP lock-knie 90° en een PP lock-eindplug zijn bijvoorbeeld uitgevoerd voor 16 mm. De Rain Bird C12-buisklem is eveneens vermeld voor 16 mm. Controleer bij een wijziging van richting, een eindpunt of een bevestigingspunt telkens of maat, materiaal en aansluitmethode overeenkomen met de gekozen druppelbevloeiingsslang.

Sproeieropbouw en aansluitingen gericht kiezen

Bij pop-up sproeiers en andere tuinsproeiers moet de sproeieropbouw op de leidingaansluiting passen. Een Rain Bird sproeierbasis is bijvoorbeeld uitgevoerd met 1/2 inch binnendraad x 5/8 inch UNC-buitendraad en heeft een drukvermelding van 4,8 bar. De Rain Bird SPX Flex-knie 90° combineert 3/4 inch buitendraad met een 17,5 mm barbed aansluiting en heeft een drukvermelding van 5,5 bar. Vergelijk dus schroefdraad, barbed maat en drukvermelding vóór de onderdelen worden gecombineerd.

Voor een sproeierinstallatie zijn sproeiers en pop-ups relevant. Wanneer de installatie gestuurd of afgesloten moet worden, sluiten regelaars en kleppen, meet- en regelapparatuur aan op de keuze voor een automatisch beregeningssysteem. Stem daarbij de aansluitingen van de regel- en kleponderdelen af op het leidingwerk.

Verbindingen, verloopstukken en bevestiging controleren

Een beregening aanleggen vereist passende verbindingen bij elke overgang in het systeem. PVC-U-knieën en T-stukken met lijmmof, draadsokken met binnendraad, verloopnippels met buitendraad en inlijmringen verbinden elk op een andere manier. Kies een lijmverbinding uitsluitend bij passende PVC-U-delen en vergelijk bij schroefdraad steeds binnen- en buitendraad. PTFE-afdichtingstape is vermeld als afdichtingsmateriaal bij schroefdraadverbindingen.

Ook de bevestiging moet passen bij buis of slang. Kunststof grondklemmen zijn aangeduid voor PE-buis van 16 tot 20 mm, terwijl PP-buisklemmen in verschillende maten beschikbaar zijn. Een vulblokje kan bij een buisklem worden meegenomen wanneer die combinatie voor de montage nodig is. Voor slangen zijn wormschroefslangklemmen in gegalvaniseerd staal W1 Industry en RVS 304 W4 opgenomen. Vergelijk bij slangklemmen de opgegeven maat met de buitenmaat van de te bevestigen slang.

Praktische selectievolgorde voor een beregeningsinstallatie tuin

Bepaal eerst of het afgiftepunt druppelbevloeiing of een sproeieropbouw vraagt. Kies vervolgens de leiding op materiaal, diameter, wanddikte en drukklasse. Leg daarna per overgang het vereiste verbindingstype vast: lijmmof, draad, lock of barbed. Controleer ten slotte de drukvermeldingen van druppelslang, drukbuis en specifieke aansluitonderdelen. Deze volgorde helpt om een tuin irrigatie-systeem samen te stellen waarin leidingwerk, koppelingen en afgiftecomponenten technisch overeenkomen.